Vandaag is het Endangered Species Day. Een dag waarop wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor bedreigde diersoorten en het belang van natuurbescherming.
Volgens de IUCN worden inmiddels meer dan 44.000 dier- en plantensoorten met uitsterven bedreigd. En dan hebben we het nog niet eens over de duizenden soorten waar simpelweg te weinig onderzoek naar is gedaan om hun situatie goed in kaart te brengen.
Vaak denken we bij bedreigde dieren vooral aan het dier zelf. Terwijl het ook om hun directe omgeving gaat. Een chimpansee. Een tijger. Een zeeschildpad. Zij zijn onderdeel van hun biotoop, dat net zo goed onder druk staat. In de natuur staat niets op zichzelf.
Alle vier de ondersoorten chimpansees worden vandaag bedreigd in hun voortbestaan. Habitatverlies, illegale handel in wilde dieren en menselijke druk op bossen zorgen ervoor dat chimpansees op steeds meer plekken verdwijnen uit het wild.
En juist daarom is het zo belangrijk om niet alleen naar de soort zelf te kijken, maar ook naar het ecosysteem waarvan zij onderdeel zijn.
© Go Ape Foundation
Een bos vol verbindingen
Chimpansees zijn onderdeel van een veel groter geheel: het bos waarin ze leven.
Wanneer chimpansees zich door het regenwoud bewegen, verspreiden ze zaden van vruchten die ze eten. Sommige van die zaden leggen verrassend grote afstanden af voordat ze ergens opnieuw kunnen groeien. Zonder het echt te beseffen, helpen chimpansees zo mee aan het gezond houden en vernieuwen van het bos.
En gezonde bossen zijn belangrijk voor ons allemaal. Bossen slaan CO₂ op, zorgen voor biodiversiteit, beïnvloeden regenpatronen en vormen een thuis voor duizenden dier- en plantensoorten. Wanneer één soort verdwijnt, heeft dat vaak gevolgen die veel verder reiken dan we op het eerste gezicht zien.
Daarom gaat natuurbescherming niet alleen over het redden van één diersoort.
Het gaat over het beschermen van verbindingen. Tussen dieren, ecosystemen, mensen en de toekomst die we delen.
De mensen die het verschil maken
Bij Go Ape Foundation geloven we dat duurzame natuurbescherming begint bij de mensen die dagelijks in en rondom deze ecosystemen leven. Daarom ondersteunen we lokale initiatieven via lokale partners zoals Tacugama in Sierra leone, die niet alleen chimpansees beschermen, maar ook werken aan educatie, bewustwording en het behoud van leefgebieden.
En eerlijk? Het is moeilijk om géén hoop te voelen wanneer je dat met eigen ogen ziet gebeuren.
Wanneer ik in Sierra Leone ben, zie ik hoe natuureducatie echt verschil maakt. Kinderen hangen aan de lippen van hun leraar wanneer het over natuur, bossen en chimpansees gaat. Er worden debatten georganiseerd waarin leerlingen elkaar uitdagen en vertellen hoe zij naar hun omgeving kijken. Je merkt dat er iets verandert: niet alleen kennis, maar ook trots, nieuwsgierigheid en verantwoordelijkheid voor het bos en de dieren om hen heen.
Juist daar, op plekken waar mensen en wildlife nog dagelijks zij aan zij leven, besef je hoe belangrijk die volgende generatie is.
Zij kennen het landschap, de uitdagingen en de oplossingen vaak beter dan wie dan ook.
© Renato Granieri / Tacugama
Waarom chimpansees ons blijven raken
Chimpansees staan centraal in ons werk omdat we ze simpelweg ongelooflijke dieren vinden. Hun intelligentie, emoties, sociale banden en persoonlijkheden blijven ons keer op keer raken en verwonderen.
Hoe meer je over chimpansees leert, hoe moeilijker het wordt om onverschillig te blijven. Misschien zijn ze juist daarom zo belangrijk: omdat ze mensen helpen opnieuw aandacht te voelen voor de natuur en alles wat daarmee verbonden is.
Op Endangered Species Day denken we daarom niet alleen aan de dieren die we dreigen te verliezen, maar ook aan de bossen, ecosystemen en mensen die met hen verbonden zijn.
Want wanneer we chimpansees beschermen, beschermen we uiteindelijk iets veel groters.
© Go Ape Foundation